Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Słownik
  3. TKO.06
  4. Pytania pomocnicze

Pytania pomocnicze - TKO.06

Montaż i eksploatacja środków transportu szynowego - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 625. Strona 4 z 10.

Jakie ciśnienie powinno panować w przewodzie głównym po odhamowaniu?

Po ustawieniu hamulca w pozycji jazdy ciśnienie w przewodzie głównym powinno wynosić około 5 bar. Jest to typowa wartość nominalna dla stanu odhamowania.

Dlaczego wzrost ciśnienia PG do 6 bar wskazuje na regulator, a nie na nieszczelność?

Nieszczelność powoduje ubytek powietrza, czyli spadek ciśnienia lub trudności z jego utrzymaniem. Stabilne zawyżenie ciśnienia świadczy o błędnej regulacji dopływu powietrza.

Jaką funkcję pełni regulator ciśnienia przewodu głównego?

Regulator utrzymuje ciśnienie PG na zadanej wartości i zapobiega jego nadmiernemu wzrostowi. W praktyce pilnuje, aby po odhamowaniu ciśnienie zatrzymało się na wartości nominalnej.

Co może oznaczać zbyt niskie ciśnienie w przewodzie głównym?

Zbyt niskie ciśnienie może wskazywać na nieszczelność, niewydolność sprężarki, niedrożność instalacji albo nieprawidłowe działanie zaworów. Skutkiem może być niepełne odhamowanie lub nieprawidłowa praca hamulca.

Jaka jest rola przewodu głównego w hamulcu zespolonym?

Przewód główny przesyła sygnał pneumatyczny sterujący hamowaniem i odhamowaniem w całym składzie. Zmiana ciśnienia w tym przewodzie powoduje reakcję zaworów rozrządczych.

Dlaczego uszkodzenie sprężarki nie jest najbardziej prawdopodobną przyczyną ciśnienia PG równego 6 bar?

Sprężarka wytwarza sprężone powietrze, ale za utrzymanie właściwego ciśnienia w PG odpowiada regulator. Awaria sprężarki częściej powoduje zbyt małe ciśnienie lub wolne napełnianie układu.

Dlaczego płaskie miejsce na kole powoduje cykliczny odgłos podczas jazdy?

Ponieważ uszkodzony fragment powierzchni tocznej uderza o szynę przy każdym pełnym obrocie koła. Odgłos powtarza się w równych odstępach zależnych od prędkości pojazdu.

Jakie są najczęstsze przyczyny powstawania płaskiego miejsca na kole?

Najczęściej jest to zablokowanie koła podczas hamowania, poślizg zestawu kołowego lub nieprawidłowa praca układu hamulcowego. Koło ślizga się wtedy po szynie zamiast się obracać.

Czym różni się płaskie miejsce na kole od zużycia falistego szyn?

Płaskie miejsce jest wadą koła i daje odgłos powtarzający się z obrotem tego koła. Zużycie faliste jest wadą szyny i powoduje drgania zależne od przejazdu po nierównościach toru.

Jakie skutki może mieć jazda z płaskim miejscem na kole?

Może powodować duże obciążenia udarowe, uszkodzenia łożysk, maźnic, zawieszenia i toru. Zwiększa też hałas oraz pogarsza bezpieczeństwo i komfort jazdy.

Jak usuwa się płaskie miejsce na powierzchni tocznej koła?

Najczęściej wykonuje się przetaczanie zestawu kołowego, czyli obróbkę profilu koła. Jeśli uszkodzenie jest zbyt duże, konieczna może być wymiana koła lub całego zestawu kołowego.

Dlaczego częstotliwość stuków zmienia się wraz z prędkością pojazdu?

Przy większej prędkości koło wykonuje więcej obrotów w jednostce czasu. Płaskie miejsce częściej uderza wtedy o szynę, więc odstępy między stukami są krótsze.

Jak rozpoznać układ szeregowy silników trakcyjnych na schemacie?

W układzie szeregowym prąd przepływa kolejno przez wszystkie silniki jedną drogą. Nie ma rozgałęzienia prądu na kilka równoległych gałęzi.

Dlaczego podczas rozruchu lokomotywy stosuje się połączenie szeregowe silników?

Połączenie szeregowe ogranicza prąd rozruchowy i umożliwia łagodniejsze ruszanie pojazdu. Napięcie zasilania dzieli się wtedy między wszystkie silniki.

Czym różni się układ szeregowy od równoległego w silnikach trakcyjnych?

W układzie szeregowym ten sam prąd płynie kolejno przez wszystkie silniki. W układzie równoległym prąd rozdziela się na kilka gałęzi, a silniki otrzymują większe napięcie.

Co oznacza układ szeregowo-równoległy silników trakcyjnych?

Jest to układ pośredni, w którym silniki są połączone w grupy szeregowe, a same grupy są połączone równolegle. Przykładowo cztery silniki mogą tworzyć dwie równoległe gałęzie po dwa silniki szeregowo.

Jaką funkcję pełnią styczniki w obwodzie głównym lokomotywy elektrycznej?

Styczniki załączają i przełączają tory prądowe obwodu głównego. Dzięki nim można zmieniać konfigurację połączeń silników oraz włączać lub wyłączać elementy obwodu.

Dlaczego w zadaniach ze schematem trzeba śledzić drogę przepływu prądu?

Sama nazwa stycznika nie zawsze wystarcza do określenia układu pracy. Dopiero prześledzenie zamkniętego toru prądowego pokazuje, czy silniki są połączone szeregowo, równolegle czy szeregowo-równolegle.

Co wskazuje, że silniki nie pracują w układzie równoległym?

Brak rozdzielenia prądu na osobne gałęzie oznacza, że silniki nie są połączone równolegle. Jeśli prąd płynie kolejno przez silniki 1, 2, 3 i 4, jest to połączenie szeregowe.

Dlaczego do przewozu bębnów kablowych stosuje się wagon platformę?

Platforma ma płaską powierzchnię ładunkową i umożliwia łatwy załadunek oraz rozładunek bębnów z góry lub z boku. Pozwala też stabilnie zamocować ciężki ładunek.

Jak należy zabezpieczyć bębny kablowe na wagonie platformie?

Bębny trzeba zabezpieczyć przed przetoczeniem i przesunięciem. Stosuje się kliny, podpory, pasy, łańcuchy oraz mocowanie do punktów zaczepowych wagonu.

Dlaczego wagon kryty nie jest najlepszy do transportu drutów jezdnych na bębnach?

Wagon kryty utrudnia załadunek i rozładunek dużych bębnów. Jest przeznaczony głównie do ładunków wymagających ochrony przed warunkami atmosferycznymi.

Do czego służy wagon samowyładowczy?

Wagon samowyładowczy służy do przewozu materiałów sypkich, takich jak tłuczeń, piasek, żwir lub kruszywo. Umożliwia szybki rozładunek przez specjalne urządzenia wysypowe.

Czym różni się wagon platforma od węglarki?

Platforma ma płaską, otwartą powierzchnię do przewozu ładunków gabarytowych. Węglarka ma wysokie burty i jest przeznaczona głównie do ładunków masowych, np. węgla lub kruszywa.

Jakie ładunki najczęściej przewozi się wagonami platformami w pracach kolejowych?

Wagonami platformami przewozi się m.in. szyny, podkłady, maszyny torowe, konstrukcje stalowe, kontenery oraz bębny z przewodami trakcyjnymi.

Jak rozpoznać silnik bocznikowy na schemacie elektrycznym?

Uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle z twornikiem. Obie gałęzie są podłączone do tych samych biegunów zasilania.

Co oznaczają zaciski A1 i A2 w silniku prądu stałego?

A1 i A2 to zaciski twornika silnika. Twornik jest częścią, przez którą płynie główny prąd roboczy silnika.

Co oznaczają zaciski E1 i E2 w silniku prądu stałego?

E1 i E2 oznaczają zaciski uzwojenia wzbudzenia. Uzwojenie to wytwarza pole magnetyczne potrzebne do pracy silnika.

Czym różni się silnik bocznikowy od szeregowego?

W silniku bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle z twornikiem. W silniku szeregowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem.

Jaką podstawową cechę eksploatacyjną ma silnik bocznikowy?

Silnik bocznikowy utrzymuje dość stałą prędkość obrotową mimo zmian obciążenia. Dlatego stosuje się go tam, gdzie wymagana jest stabilna praca.

Czym jest silnik obcowzbudny?

To silnik prądu stałego, którego uzwojenie wzbudzenia jest zasilane z osobnego źródła napięcia. Nie jest ono połączone bezpośrednio równolegle ani szeregowo z twornikiem w tym samym obwodzie zasilania.

Dlaczego ładunki drobnicowe na paletach przewozi się wagonem krytym?

Ponieważ drobnica paletowa często wymaga ochrony przed deszczem, śniegiem i zabrudzeniem. Wagon kryty zabezpiecza ładunek podczas transportu.

Jaką zaletę mają rozsuwane ściany w wagonie towarowym?

Umożliwiają szybki boczny dostęp do ładunku na dużej długości wagonu. Ułatwia to załadunek i rozładunek palet wózkami widłowymi.

Do jakich ładunków służy wagon samowyładowczy?

Wagon samowyładowczy służy głównie do przewozu materiałów masowych, np. węgla, kruszyw lub rud, które można wysypywać mechanicznie.

Dlaczego wagon zbiornikowy nie nadaje się do palet?

Wagon zbiornikowy ma zamknięty zbiornik przeznaczony do cieczy, gazów lub niektórych materiałów sypkich. Nie ma przestrzeni ładunkowej dostosowanej do palet.

Czym różni się drobnica od ładunków masowych?

Drobnica to pojedyncze sztuki, paczki, skrzynie lub towary na paletach. Ładunki masowe przewozi się luzem, np. węgiel, piasek lub zboże.

Kiedy można zastosować węglarkę?

Węglarka jest wagonem otwartym używanym głównie do przewozu ładunków masowych odpornych na warunki atmosferyczne, np. węgla, złomu lub kruszyw.

Jak odróżnić wymiar naprawczy od wymiaru kresowego zestawu kołowego?

Wymiar naprawczy oznacza konieczność wykonania naprawy, np. przetoczenia. Wymiar kresowy jest granicą bezpieczeństwa — po jego przekroczeniu element nie może być dalej użytkowany.

Dlaczego w tym zadaniu poprawna jest wymiana zestawu kołowego, a nie przetoczenie?

Niektóre parametry są poza wartościami kresowymi, np. grubość wieńców kół i suma grubości obrzeży. Przetoczenie usuwa kolejną warstwę materiału, więc nie przywróci wymaganych wymiarów.

Które pomiary z tabeli świadczą o przekroczeniu wartości kresowych?

Grubość wieńców kół wynosi 24,8 mm i 24,7 mm przy wymiarze kresowym 25 mm. Suma grubości obrzeży wynosi 46,2 mm przy wymiarze kresowym 48 mm.

Kiedy zestaw kołowy można skierować do reprofilacji przez przetoczenie?

Gdy profil koła wymaga naprawy, ale po przetoczeniu możliwe będzie zachowanie wszystkich wymiarów powyżej wartości kresowych. Przetaczania nie wykonuje się, jeśli koło jest już zbyt zużyte.

Dlaczego nie należy kierować zestawu kołowego do dalszej eksploatacji, gdy przekroczono wymiar kresowy?

Przekroczenie wymiaru kresowego oznacza utratę wymaganego zapasu materiału lub nieprawidłową geometrię profilu. Dalsza jazda mogłaby zagrażać bezpieczeństwu prowadzenia pojazdu po torze.

Jakie znaczenie ma grubość obrzeża koła w pojeździe szynowym?

Obrzeże współpracuje z główką szyny i pomaga prowadzić zestaw kołowy w torze. Zbyt mała grubość obrzeża zwiększa ryzyko nieprawidłowego prowadzenia koła.

Co oznacza suma grubości obrzeży w ocenie zestawu kołowego?

Jest to łączna wartość grubości obrzeża lewego i prawego koła zestawu. Zbyt mała suma świadczy o nadmiernym zużyciu profilu i może dyskwalifikować zestaw z eksploatacji.

Dlaczego napawanie powierzchni tocznych nie jest właściwą odpowiedzią w tym przypadku?

Problem dotyczy przekroczenia wymiarów kresowych profilu geometrycznego zestawu kołowego. Standardową decyzją przy takim stanie jest wycofanie i wymiana zestawu, a nie regeneracja przez napawanie.

Jak oblicza się masę przypadającą na jedną oś pojazdu szynowego?

Masę całkowitą pojazdu dzieli się przez liczbę osi. Dla lokomotywy o masie 120 t i 6 osiach wychodzi 20 t na jedną oś.

Dlaczego w zadaniu nacisk wyrażono w kiloniutonach, a nie w tonach?

Tona jest jednostką masy, a nacisk jest siłą. Siłę ciężkości oblicza się ze wzoru F = m · g i podaje w niutonach lub kiloniutonach.

Jak zamienić tony na kiloniutony w przybliżonych obliczeniach kolejowych?

Najpierw tony zamienia się na kilogramy, a potem mnoży przez przyspieszenie ziemskie. W przybliżeniu 1 t odpowiada naciskowi około 10 kN.

Ile wynosi nacisk jednej osi, jeśli na oś przypada masa 20 t?

Przyjmując g ≈ 10 m/s², masa 20 t daje nacisk około 200 kN. Dokładniej jest to około 196 kN.

Co oznacza równomierny rozkład masy na osie pojazdu?

Oznacza, że każda oś przenosi taką samą część masy całego pojazdu. Wtedy nacisk każdej osi na tor jest jednakowy.

Jaka jest zależność między liczbą osi a naciskiem pojedynczego zestawu kołowego?

Przy tej samej masie pojazdu większa liczba osi zmniejsza nacisk przypadający na jedną oś. Mniejsza liczba osi powoduje większy nacisk jednostkowy.

Co oznacza symbol Gw na wykresie charakterystyki trakcyjnej?

Gw oznacza masę brutto prowadzonego składu, najczęściej podaną w tonach. W pytaniu Gw = 800 t oznacza, że lokomotywa prowadzi pociąg o masie 800 ton.

Co oznacza wzniesienie toru wyrażone w promilach?

Wzniesienie 14‰ oznacza wzrost wysokości toru o 14 metrów na długości 1000 metrów. Im większa wartość promili, tym trudniejsze warunki jazdy dla lokomotywy.

Dlaczego prędkość lokomotywy maleje przy większym wzniesieniu?

Na wzniesieniu lokomotywa musi pokonać dodatkowy opór wynikający z ciężaru pociągu. Przy tej samej mocy i sile pociągowej większe wzniesienie powoduje spadek możliwej prędkości.

Jak odczytać maksymalną prędkość z charakterystyki trakcyjnej?

Należy znaleźć masę składu na osi Gw, następnie linię odpowiadającą danemu wzniesieniu i odczytać punkt przecięcia z charakterystyką lokomotywy. Z tego punktu wyznacza się prędkość na osi prędkości.

Dlaczego cięższy skład jedzie wolniej na tym samym wzniesieniu?

Cięższy skład powoduje większe opory ruchu, szczególnie na podjazdach. Lokomotywa musi zużyć większą część siły pociągowej na pokonanie ciężaru pociągu, więc pozostaje mniejsza rezerwa na utrzymanie wysokiej prędkości.

Jaka jest maksymalna prędkość lokomotywy SP45 dla składu 800 t na wzniesieniu 14‰?

Z przedstawionej charakterystyki trakcyjnej wynika, że maksymalna prędkość wynosi około 20 km/h.

Co oznacza litera B w oznaczeniu wagonu pasażerskiego?

Litera B oznacza wagon osobowy 2 klasy. W oznaczeniach wagonów pasażerskich klasa wagonu jest jedną z podstawowych informacji.

Co oznacza litera D w oznaczeniu wagonu pasażerskiego?

Litera D oznacza przedział bagażowy. Wagon z takim oznaczeniem jest przystosowany do przewozu bagażu oprócz pasażerów.

Jak należy interpretować oznaczenie BD wagonu pasażerskiego?

Oznaczenie BD oznacza wagon osobowy 2 klasy z przedziałem bagażowym. Litery należy czytać jako zestaw cech wagonu.

Czym różni się wagon oznaczony literą A od wagonu oznaczonego literą B?

Litera A oznacza wagon 1 klasy, a litera B wagon 2 klasy. Różnica dotyczy standardu i klasy przewozu pasażerów.

Dlaczego znajomość oznaczeń wagonów pasażerskich jest ważna w eksploatacji kolei?

Pozwala szybko rozpoznać przeznaczenie, klasę i wyposażenie wagonu. Ułatwia zestawianie składów, obsługę techniczną i prawidłową eksploatację taboru.