Kwalifikacja: BUD.19 - Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z katastrem i gospodarką nieruchomościami

Dość często można spotkać się z próbami uproszczenia rachunku błędów przez zwykłe dodawanie, uśrednianie lub wręcz dzielenie błędów poszczególnych współrzędnych, ale to niestety prowadzi na manowce. Na pierwszy rzut oka takie podejścia mogą wydawać się logiczne – przecież skoro są dwa błędy, to może wystarczy je dodać lub uśrednić? Jednak w praktyce geodezyjnej oraz w analizie statystycznej taka metoda nie ma uzasadnienia. Błąd średni położenia punktu, oznaczany jako mp, powinien być liczony jako pierwiastek z sumy kwadratów błędów średnich współrzędnych (czyli mp = ±√(mx² + my²)). Wynika to z faktu, że te składowe błędów są niezależne i rozkład niepewności jest dwuwymiarowy – taką metodę zalecają wszystkie instrukcje geodezyjne i standardy branżowe. Gdybyśmy dodawali błędy (2 mm + 3 mm = 5 mm) lub uśredniali je ((2 mm + 3 mm)/2 = 2,5 mm), otrzymalibyśmy zupełnie fałszywy obraz dokładności położenia punktu, zniekształcając ryzyko błędu. Jeszcze mniej poprawne jest obliczanie pierwiastka z ilorazu kwadratów tych błędów, bo taka operacja nie ma absolutnie żadnego uzasadnienia w teorii rachunku błędów – to już jest pomyłka czysto matematyczna, wynikająca chyba z nieporozumienia, jak traktować niepewności składowych. Tego typu uproszczenia prowadzą do poważnych nieścisłości w dokumentacji technicznej, a co gorsza – mogą skutkować wadliwym wyznaczeniem punktów na budowie. Z mojego doświadczenia wynika, że dokładność położenia punktów osnowy realizacyjnej stanowi jeden z najczęstszych punktów kontroli podczas odbioru robót geodezyjnych, więc warto rozumieć, dlaczego łączny błąd liczy się właśnie w ten sposób. Jeżeli chodzi o praktykę – zawsze, gdy analizujesz błędy współrzędnych X oraz Y, stosuj pierwiastek z sumy kwadratów i trzymaj się tej zasady, bo to daje najbardziej rzetelny obraz niepewności wyznaczenia pozycji punktu.