Kwalifikacja: BUD.19 - Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z katastrem i gospodarką nieruchomościami

W tej sytuacji bardzo łatwo pomylić się, bo odpowiedzi wyglądają dość podobnie, a różnice w sposobie liczenia mogą wydawać się subtelne. Jednak tylko jedna metoda jest zgodna z zasadami rachunku błędów, które są wykorzystywane w geodezji i wielu innych dziedzinach technicznych. W praktyce błąd średni położenia punktu, czy to w osnowie, czy podczas wyznaczania współrzędnych w dowolnym układzie, należy wyliczać jako pierwiastek z sumy kwadratów błędów średnich poszczególnych współrzędnych, czyli m_P = ±√(mx² + my²). Częstym błędem myślowym jest uśrednianie tych dwóch wartości przez ich dodanie i podzielenie przez dwa – taka metoda nie ma uzasadnienia w rachunku błędów, bo zakłada, że błędy w obu osiach są ze sobą powiązane w sposób liniowy, podczas gdy w rzeczywistości traktuje się je jako niezależne. Z kolei samo dodanie błędów bez żadnego pierwiastka czy uśrednienia prowadzi do ewidentnego przeszacowania niepewności – praktyka i standardy branżowe tego nie przewidują, bo każda współrzędna wnosi do końcowego błędu swoją wariancję, a nie wartość bezwzględną. Jeszcze inne podejście, takie jak pierwiastek z ilorazu kwadratów, jest zupełnie niepoprawne, bo nie ma żadnego uzasadnienia statystycznego i nie występuje w żadnej metodologii geodezyjnej – ten wzór wręcz zmyśla regułę, której nie ma. Moim zdaniem takie pomyłki wynikają z nieznajomości bądź przeoczenia podstawowych zasad analizowania niepewności pomiarowych, czasami też z pośpiechu lub nadmiernego uproszczenia tematu. Warto więc pamiętać, że suma kwadratów i pierwiastek to podstawa wszędzie tam, gdzie błędy są niezależne i sumują się w sensie energetycznym, nie liniowym. To się sprawdza zarówno przy pomiarach długości, przy wyznaczaniu punktów osnowy, jak i w dalszych obliczeniach geodezyjnych.